نکات ایمنی مهم در کار با مواد شیمیایی آزمایشگاهی

نکات ایمنی مهم در کار با مواد شیمیایی آزمایشگاهی
 زمانی که در آزمایشگاه کار می کنید و با مواد شیمیایی سروکار دارید، همواره ممکن است اتفاقاتی رخ دهد که سلامت افراد را در آزمایشگاه تهدید کند. هر کدام از مواد شیمیایی استفاده مخصوص به خود را دارد و نکات ایمنی مشخصی دارند. ایمنی کار با مواد شیمیایی آزمایشگاهی بسیار اهمیت دارد زیرا در زمان کار با مواد شیمیایی در آزمایشگاه در هر لحظه ممکن است اتفاقات غیرقابل پیش بینی رخ دهد. بنابراین قبل از این که وارد آزمایشگاه شویم و پس از خرید مواد شیمیایی آزمایشگاهی شروع به کار با مواد شیمیایی کنیم، بهتر است با نکات ایمنی مهم در آزمایشگاه آشنا شویم. در ادامه به منظور آشنایی با ایمنی کار با مواد شیمیایی در محیط آزمایشگاه، به بررسی مهم ترین نکات ایمنی می پردازیم: 

رعایت نکات ایمنی مهم در آزمایشگاه در رابطه با لباس کار

از جمله نکات ایمنی مهم در آزمایشگاه این است که از لباس کار مخصوص استفاده نمایید. لباس کار پوشیدن تنها محدود به مانتو یا روپوش کار نیست. لباس کار باعث می شود لباس شخص در زمان کار در آزمایشگاه کثیف نشود. به علاوه موجب جلوگیری از آسیب دیدن فرد می شود.
ایمنی کار با مواد شیمیایی آزمایشگاهی
• در هر شرایطی بهتر است از عینک استفاده کنید، زیرا هر لحظه امکان دارد مواد شیمیایی یا بخار آن به چشم آسیب وارد کند.
 
• در محیط آزمایشگاه حدالامکان از لنز چشم استفاده نشود. بخارهای ناشی از مواد شیمیایی و سمی در آزمایشگاه موجب می شود تا رطوبت چشم کاهش یابد و این موضوع ممکن است باعث شود تا برای برداشتن لنز به عمل جراحی نیاز باشد.
 
• افراد باید تحت هر شرایطی از لباس کار مناسب استفاده کنند.
 
• در محیط آزمایشگاه باید از کفش مناسب استفاده کنید. از پوشیدن کفش های پاشنه بلند، دمپایی و صندل جدا خودداری کنید. سعی کنید از کفش های پوشیده استفاده کنید تا در صورت ریختن مواد شیمیایی نیز کمترین آسیب به پا وارد شود.
 
• از پوشیدن شلوار کوتاه یا دامن در آزمایشگاه خودداری کنید. زیرا در صورت ریختن مواد شیمیایی ممکن است پوست دچار آسیب شود.
 
• در هنگام کار با مواد شیمیایی سعی کنید از دستکش استفاده کنید و از برخورد دست با مواد شیمیایی خودداری کنید.
بیشتر بدانید: برای آشنایی بیشتر با لیست پرکاربردترین مواد شیمیایی آزمایشگاهی کلیک کنید.

نکات مهم قبل از شروع کار در آزمایشگاه

قبل از شروع به کار در آزمایشگاه برای ایمنی کار با مواد شیمیایی آزمایشگاهی بهتر است به چند نکته توجه کنید:
 
• در زمان کار با مواد شیمیایی از به کار بردن هرگونه جواهرات، ساعت، طلا و ... خودداری کنید. زیرا این گونه وسایل ممکن است بخارهای مواد شیمیایی را جذب کرده و موجب خارش‌ها و آسیب‌های پوستی شوند.
 
• از لباس کاری که اندازه شما است، استفاده کنید. از پوشیدن لباس کار تنگ و یا گشاد جدا جلوگیری کنید. لباس تنگ باعث می شود نتوانید به راحتی کار کنید و لباس گشاد ممکن است به جایی گیر کرده و موجب خسارت و حتی آتش سوزی و... شود.
 
• از دیگر نکات ایمنی مهم در آزمایشگاه می توان به این مورد اشاره کرد که در زمان کار با مواد شیمیایی موهای خود را جمع کنید تا به مواد شیمیایی آلوده نشوند.
 
• از پخش موسیقی و آهنگ در آزمایشگاه جلوگیری شود. زیرا این موضوع ممکن است باعث عدم تمرکز و بروز حوادث غیر مترقبه شود.
ایمنی کار با مواد شیمیایی آزمایشگاهی در آزمایشگاه

آشنایی ابزار و تجهیزات ایمنی آزمایشگاه برای جلوگیری از بروز حوادث 

افرادی که در آزمایشگاه با مواد شیمیایی کار می کنند، باید با خواص و کاربرد هر یک از موادی که استفاد می‌کنند، آشنایی کافی داشته و از مخلوط کردن مواد شیمیایی که خواص متضادی دارند، خودداری کنند. برای جلوگیری از بروز مشکلات باید افراد در رابطه با خطرات احتمالی در آزمایشگاه اطلاعات کافی کسب کنند. همچنین به منظور ایمنی کار با مواد شیمیایی آزمایشگاهی بهتر است افراد آزمایش کننده با ابزار آزمایشگاهی آشنایی داشته باشند. ابزار و تجهیزاتی که باید در هر آزمایشگاهی وجود داشته باشند، عبارتند از:
 
1. کپسول آتش نشانی
2. جعبه کمک های اولیه
3. محلول شست و شوی چشمی
4. دوش و چشم شوی اضطراری
5. پتوی خاموش کردن آتش

مهم ترین نکات در زمان ریخته شدن مواد شیمیایی روی زمین در محیط آزمایشگاه

همان‌طور که گفته شد در آزمایشگاه هر لحظه ممکن است حوادث غیر قابل پیش بینی اتفاق بیوفتد. ممکن است زمانی که با مواد شیمیایی کار می‌کنید، این مواد روی زمین ریخته و موجب بروز حوادثی مثل سوختگی، مسمومیت، آتش سوزی و... شوند. در صورتی که مواد شیمیایی در آزمایشگاه روی زمین بریزد، بهتر است در جهت ایمنی کار با مواد شیمیایی در آزمایشگاه اقدامات زیر را انجام دهید:
 
1. در اولین فرصت به مسئول آزمایشگاه اطلاع دهید و از او در این باره کمک بخواهید.
2. از دست زدن به مواد سمی که روی زمین ریخته شده‌اند، جدا خودداری کنید.
3. در صورتی که مواد شیمیایی روی لباستان ریخت، سریعا دوش بگیرید و لباستان را عوض کنید.
4. در صورت ریخته شدن مواد شیمیایی روی صندلی یا زمین بهتر است با توجه به مشخصات مواد سمی، آن را با دستمال یا وسیله دیگری پاک کنید.
5. از برخورد کفش با مواد سمی ریخته شده روی زمین خودداری کنید. زیرا ممکن است این مواد کفش را بسوزاند و به پوست آسیب وارد کند.

شرایط نگهداری مواد شیمیایی در محیط آزمایشگاه

برای نگهداری مواد شیمیایی باید تدابیری اتخاذ شود که احتمال بروز حوادث را در آزمایشگاه به حداقل برساند. به این منظور باید در آزمایشگاه تهویه مناسب ایجاد شود تا گازهای ناشی از مواد شیمیایی در هوای آزمایشگاه باقی نماند. از دیگر نکات ایمنی مهم در آزمایشگاه، شناسایی و نگهداری جداگانه مواد شیمیایی که با همدیگر سازگاری ندارند، است. بهتر است دما و رطوبت مطابق شرایط استاندارد آزمایشگاه باشد. مواد شیمیایی را در محل مناسب نگهداری کنید تا از ارتفاع به زمین سقوط نکنند. مواد شیمیایی با توجه ماهیتی که دارند، بهتر است در ظروف با جنس مناسب نگهداری شوند.
 
سخن پایانی


در زمان کار با مواد شیمیایی برای ایمنی کار با مواد شیمیایی آزمایشگاهی بهتر است نکاتی را مورد توجه قرار دهیم تا از بروز حوادث و خسارات جلوگیری نماییم. آشنایی با خواص هریک از این مواد و خطرات احتمالی هرکدام در کنار رعایت نکات ضروری، مطمئنا احتمال خطرات کار را کاهش می‌دهد.
 

1400/8/29
جویشگر


محصولات مشابه
  • نیترات نقره مرک کد ۱۰۱۵۱۲

    نیترات نقره مرک کد ۱۰۱۵۱۲

    ترکیب معدنی نیترات نقره یا نیترات دارژان یا سنگ جهنم با فرمول شیمیایی AgNO3 به صورت کریستال های بی‌رنگ یا سفید است که در معرض نور یا مواد آلی سیاه می شود . این ماده بسیار محلول ، اساساً سمی و به سادگی به نقره فلزی احیا می‌شود. این ترکیب پیش ماده همه کاره برای بسیاری از ترکیبات نقره می‌باشد، شامل مواد اولیهٔ مورد استفاده در عکاسی. حساسیت نقرهٔ نیترات از دیگر هالیدهای آن نسبت به نور، به مراتب کمتر است. این ماده معدنی دارای صدها کاربرد مهم در صنایع دارویی و تحقیقاتی، صنایع آبکاری و تهیه جوهر ها و صنایع نظامی در جهان می باشد.کاربردها یا مصارف آن اساساً به دو دسته ی اصلی یعنی کاربردهای صنعتی و پزشکی طبقه بندی می شود. خطر این ماده شیمیایی بیشتر به دلیل سمیت و خواص خورنده آن است. همچنین واکنش بین نیترات نقره و اتانول انفجاری است. هنگامیکه این ماده تا دمای ۴۴۰ درجه سانتی‌گراد گرم شود به طور کامل به اکسیژن ، دی اکسید نیتروژن و نقره تجزیه می شود.

    آزمایشگاهی تهران
  • اسید بوریک مرک کد 100165

    اسید بوریک مرک کد 100165

    بوریک اسید یک اسید ملایم است که بیشتر به منظور ضدعفونی کردن و گندزدایی و همچنین برای کنترل سرعت شکافت هسته‌ای در کارخانه‌های انرژی هسته‌ای استفاده می‌شود. همچنین به عنوان پیش ماده برای برخی مواد دیگر نیز محسوب می‌شود. این ماده به دو صورت بلورهای بی‌رنگ یا پودر سفید حلال در آب وجود دارد. فرمول شیمیایی آن H۳BO۳ یا B(OH)۳ می‌باشد. می‌توان از واکنش بوراکس با یک اسید معدنی مانند هیدروکلریک اسید تهیه کرد. این اسید در بیشتر مواقع به‌ عنوان حشره‌کش، ماده ضدعفونی‌کننده، ماده بازدارنده شعله، پیش ساز مواد شیمیایی دیگر، جاذب نوترون و … کاربرد دارد. فروش بوریک اسید فقط در حجم های شرکت سازنده (مرک آلمان) امکان پذیر است. پر مصرف ترین صنعت داخلی که استفاده فراوانی از این ماده دارد صنایع کاشی سازی و لعاب سازی می باشد.با توجه به اینکه ۸۰ درصد لعاب سازی های کشور در یزد فعالیت دارند بیشترین حجم واردات این ماده شیمیایی در شهر یزد و شهرستان های آن مورد استفاده قرار می گیرد.

    آزمایشگاهی تهران
  • دی‌ متیل‌ گلی اکسیم مرک کد 103062

    دی‌ متیل‌ گلی اکسیم مرک کد 103062

    دی متیل گلی اکسیم یک ترکیبی شیمیایی است که با فرمول C4H8N2O2 در متون علمی نوشته می شود. این ماده جامد بی رنگ مشتق دی اکسیم دی کتون بوتان 2-3 دیون ( که با نام دی استیل نیز شناخته می شود ) به شمار می رود. DmgH2 در آنالیز پالادیوم یا نیکل به کار گرفته می شود. دی متیل گلی اکسیم مرک در صنایع داروسازی استفاده بسزایی دارد. این ماده ترکیب شیمیایی مناسبی برای رسوب پالادیوم با خلوص بالا است.رسوبات حاصل از تشکیل کمپلکس آن با نیکل به رنگ قرمز و رسوب کمپلکس این ماده با پالادیوم به رنگ زرد متمایل به نارنجی است. همچنین در شناسایی و اندازه گیری مقدار یون آهن (lll) موجود در آب دریاها و اقیانوس ها کاربرد دارد. یکی از کاربردهای دی متیل گلی اکسیم تشخیص نیکل و پالادیوم در محلول های اسیدی است.

    آزمایشگاهی تهران
  • پتاسیم نیترات مرک کد ۱۰۵۰۶۱

    پتاسیم نیترات مرک کد ۱۰۵۰۶۱

    پتاسیم نیترات کد 105061 یا شوره یک ترکیب شیمیایی با فرمول KNO۳ است.این ماده را می‌توان با ترکیب نیترات آمونیوم و هیدروکسید پتاسیم تولید کرد. این ماده در محل‌هایی مانند دیوارهٔ غارها به صورت طبیعی به شکل گرد سفیدرنگی وجود دارد. همچنین یک اکسیدکننده تقریباً قوی است که آب را جذب می‌کند، بنابراین در محصولاتی مانند باروت که از شوره استفاده می‌شود در صورت قرارگیری در هوای آزاد رطوبت می‌گیرد و خراب می‌شود. مصرف عمده شوره به عنوان اکسنده در پودر سیاه در موتورهای موشک وهمچنین بمب‌های دودزا می باشد. این ماده یک اکسیدکننده تقریباً قوی است که در صنایع غذایی و داروسازی و در کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد.

    آزمایشگاهی تهران