آشنایی با لیست پرکاربردترین مواد شیمیایی آزمایشگاهی

آشنایی با لیست پرکاربردترین مواد شیمیایی آزمایشگاهی
 آزمایشگاه‌ها یکی از مهم‌ترین و هیجان‌انگیزترین بخش‌های هر موسسه علمی و آموزشی هستند. بیشتر ما در کودکی با ترکیب مواد مختلف نقش یک شیمیدان یا محقق را بازی می‌کردیم. در دوران مدرسه و دانشگاه نیز آشنایی با آزمایشگاه‌ یکی از تکالیف اصلی محسوب می‌شود. از این رو افراد زیادی به دنبال پیدا کردن لیست پرکاربردترین موادشیمیایی آزمایشگاهی هستند، در این مقاله ضمن معرفی لیست کامل مواد شیمیایی آزمایشگاهی، نوع و خواص هریک را به طور مختصرومفید توضیح داده‌ایم تا اگر قصد خرید مواد شیمیایی آزمایشگاهی را دارید، بتوانید اطلاعات کافی در این زمینه داشته باشید.

لیست پرکاربردترین موادشیمیایی آزمایشگاهی

حساسیت آزمایش‌های شیمی به گونه‌ای است که هیچ ماده مهمی نباید از لیست شما حذف شوند. در زیر فهرستی از پرکاربردترین مواد شیمیایی آزمایشگاهی تهیه کرده‌ایم. با در دست داشتن این لیست می‌توانید بااطمینان خاطر دست به آزمایش‌های خود بزنید. این فهرست شامل موارد زیر است: 
 
1. استیک اسید: یا اتانوییک اسید در واقع همان جوهرسرکه‌ است که بارها آن را به کار برده‌ایم. این ماده شیمیایی جزو اسیدهای آلی است. اسیداستیک از خانواده کربوکسیلیک اسیدهاست و فرمول شیمیایی آن CH3COOH است. استیک اسید یک واکنش‌گر شیمیایی اولیه است که برای شروع بسیاری از فعل و انفعالات شیمیایی کاربرد دارد. همچنین به عنوان حلال در ازمایش‌ها به کار می‌رود. گاهی نیز به عنوان یک اسیدضعیف در آزمایشگاه به کار می‌رود. 
 
2. استون: ساده‌ترین کتون با فرمول CH32CO است. استون پرکاربردترین حلال موجود در آزمایشگاه است. این ماده فرار، بی‌رنگ و به شدت آتش‌گیر است، بنابراین هنگام استفاده از آن دقت کنید. از استون یا همان پروپانون به عنوان لکه‌بر قوی نیز استفاده می‌شود.
 
3. آمونیوم هیدروکسید: شاید ترکیب گاز آمونیاک در آب را شنیده باشید. این ترکیب در واقع همان آمونیوم هیدروکسید است. ماده‌ای که به شدت فرار، بی‌رنگ و شفاف و دارای بوی تندی است. فرمولی شیمیایی آمونیوم هیدروکسیدNH4OH است. آمونیاک آبی در آزمایشگاه های تحقیقاتی برای تجزیه و آنالیز معدنی کیفی به عنوان یک باز معدنی مورد استفاده قرار می گیرد.
 
4. کربنات کلسیم: این ترکیب از دسته موادمعدنی است که در ساختار پوسته زمین نیز به وفور یافت می‌شود. فرمول شیمیایی آن CaCO3  است. می‌توان گفت کربنات کلسیم یکی از پرکاربردترین ترکیبات دنیاست. از کربنات کلسیم به عنوان یک آنتی‌اسید و برای خنثی کردن واکنش‌های شیمیایی استفاده می‌شود.
 
پرکاربردترین مواد شیمیایی آزمایشگاهی
5. کلریدکلسیم(فرم گرانول): همانطور که می‌دانید این ترکیب از دو عنصر کلر و کلسیم ساخته شده است. کلرید کلسیم با فرمول شیمیایی Cacl2 به عنوان تسریع‌کننده یا کاتالیزور واکنش‌های شیمیایی استفاده می‌شود. فرم گرانول آن به صورت جامد سفیدرنگ و فرم پودری آن یک پودر سفید است.
 
6. سولفات مس: مسII سولفات همان کات کبود است که بیشتر ما نامش را در کتاب‌های درسی خود خوانده‌ایم. از کات کبود به عنوان شناساگر و واسطه شیمیایی استفاده می‌شود.
7. پودر نشاسته ذرت: از این پودر برای کشت دانه‌های ژله‌ای و مخمرها استفاده می‌شود. بنابراین در آزمایشگاه‌های بیوشیمیایی بیشترین کاربرد را دارد. اگر شما هم آزمایش‌های زیستی انجام می‌دهید و نیاز به محیط کشت دارید پودرنشاسته ذرت را در فهرست مواد خود قرار دهید.
 
8. دکستروز یا مونوهیدرات: همان گلوکز یا قند ساده است که در واکنش میلارد کاربرد زیادی دارد. واکنش میلارد یک واکنش غیرآنزیمی به صورت تغییررنگ است. این واکنش مابین پروتئین‌ها و مونوساکاریدها رخ می‌دهد که نتیجه آن قهوه‌ای شدن رنگ موادغذایی است. دکستروز با داشتن گروه‌های آلدهیدی فعال سرعت واکنش میلارد را بالا می‌برد. 
 
9. هیدروکلریک اسید: محلول هیدروکلریک اسید حاصل ترکیب هیدروژن‌کلرید در آب است. این اسید قوی به طور طبیعی در ترشحات اسیدی معده یافت می‌شود. PH هیدروکلریک اسید مابین ۰ تا ۲ است. بنابراین در بسیاری از آزمایش‌های شیمیایی به عنوان اسید معدنی خورنده و بسیار قوی کاربرد دارد. برخلاف اسیدی بودن آن، یکی از کم خطرترین اسیدها برای استفاده است چراکه شامل یون کلرید واکنش ناپذیر و غیر سمی است. محلول‌های نسبتاً قوی هیدروکلریک اسید ضمن نگهداری شان کاملاً پایدار هستند و معمولا غلظت آن‌ها در زمان ثابت می‌ماند. این ویژگی‌ها باعث شده که هیدروکلریک را به عنوان یک واکنش‌گر ایده‌آل و کم‌خطر مورد استفاده قرار گیرد. 
 
10. اتانول: ماده اتانول با فرمول شیمیایی C2H5OH به عنوان یک حلال خوب در آزمایش‌های شیمیایی به کار می‌رود. اتانول با تغییردادن پروتئین‌ها و مولکول‌های دیگر بر خواص میکروارگانیسم‌ها تاثیر دارد و گاهی برای مهار رشد آن‌ها نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
 
11. محلول ید و پتاسیم یدیدKI: از محلول پتاسیم یدید به عنوان اکسیدکننده، پایدارکننده حرارتی و ترکیبی برای تیتراسیون ید استفاده می‌شود. این محلول در دما و فشار معمولی پایدار است و باید از تماس پوستی با آن پرهیز کرد.
 
12. متانول: کاربینول یا الکل چوب به عنوان یکی از ساده‌ترین الکل‌ها با فرمول CH3OH شناخته می‌شود. بیشترین کاربرد اتانول در آزمایشگاه علاوه بر حلال بودن در تولید متانول و اسیداستیک است.

13. ایزوپروپیل الکل یا بوتانول: ایزوپروپیل الکل نام ثانویه بوتیل الکل است. بوتانول یک الکل چهارکربنی دارای هیدورکسیل است. فرمول شیمیایی این الکل به صورت C4H9OH شناخته می‌شود. بوتانول نیز به عنوان یک حلال شیمیایی در سنتزهای شیمیایی و یا به عنوان سوخت واکنش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
 
14. منیزیم Mg( به صورت روبان): از روبان منیزیم در نیم‌واکنش‌ها استفاده می‌شود. نیم واکنش‌ها همان فرایندهای اکسایش و کاهش در برق‌شیمی هستند. در این واکنش‌ها یک ماده گیرنده یا دهنده الکترود است که باعث ایجاد فرآیندهای کاهش و اکسایش می‌شود.
 
15. فنول فتالئین: یک پودر سفیدرنگ با بافت دانه‌ای ریز و فرمول شیمیایی C20H14OH است. از پودر فنول فتالئین به عنوان معرف یا شناساگر اسید وباز استفاده می‌شود. 

16. پتاسیم کلرید: KCL نمکی است شامل دو عنصر پتاسیم و کلر. این ماده در آزمایشگاه در مسیر تولید پتاسیم هیدروکسید و کلراین به کار می‌رود. از این هالید فلزی در صنایع غذایی استفاده‌های بیشتری می‌شود. 
 
17. پتاسیم هیدروکسید(پتاس): KOH یک ترکیب معدنی بسیار قوی است. این بازقوی برای خنثی کردن اسیدها و واکنش‌های شیمیایی در ازمایشگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

18. اسیدسولفوریک: نام علمی جوهر گوگرد اسیدسولفوریک با فرمول شیمیایی H2SO4است. سولفوریک اسید مایعی بی‌رنگ، بی‌بو و دارای انحلال‌پذیری زیاد در آب است. به عنوان حرارت دهنده‌ای قوی در آزمایش‌های شیمیایی کاربرد دارد. 
19. سدیم کلرید: از سدیم کلرید یا نمک معمولی به عنوان کاتالیزور در تعداد بسیار زیادی از واکنش‌های شیمیایی استفاده می‌شود. تصور یک آزمایشگاه شیمی بدون حضور NaCl ممکن نیست. نمک طعام در ترکیب با مواد زیادی به انجام یک واکنش شیمیایی منجر می‌شود.
 
20. هیدروکسید سدیم: یا سودسوزآور یک ترکیب یونی جامد سفیدرنگ با فرمول شیمیایی KOH است. از این باز قوی در آزمایشگاه‌های شیمیایی برای تعیین غلظت اسیدها در اندازه‌گیری مقادیر مجهول و تیتراسیون اسید-باز مواد استفاده می‌شود.
 
21. فلز روی: zinc عنصر پرکاربردی است که لازم است در لیست موادشیمیایی آزمایشگاهی وجود داشته باشد. از خود فلز روی برای آبکاری الکتریکی فلزها استفاده می‌شود اما در آزمایشگاه‌ها بیشترین کاربرد آن در تولید ترکیباتی همچون روی‌سولفید، اکسید روی، کلرید روی و ... است. 
 
22. استات سدیم یا تری‌هیدرات: سدیم استات(CH3COONa.3H2O) یک نمک سه‌آبه است که از واکنش جوش شیرین با سرکه بدست می‌آید. در آزمایش‌های شیمیایی از این جامدسفیدرنگ برای خنثی‌سازی اسیدها به ویژه اسیدسولفوریک استفاده می‌شود‌.
 
23. سدیم بورات: سدیم تترا هیدرو بورات یک ترکیب جامدشکل سفیدرنگ است. از این ترکیب شیمیایی به عنوان کاهنده در واکنش‌های اکسایش و کاهش استفاده می‌شود. در فهرست مواد شیمیایی آزمایشگاهی یکی از موادی که سرعت هیدرولیز پایینی دارد سدیم بورو هیدرید است. 
 
24. سدیم بیکربنات: احتمالا می‌دانید که سدیم بیکرینات همان جوش شیرین است که در لیست پرکاربردترین موادشیمیایی آزمایشگاهی قرار دارد. NaHCO3 یک ترکیب سفیدرنگ، بی‌بو و بی‌مزه است.

25. گلیسیرین: این ترکیب نوعی الکل سه عاملی دارای پیوندهای ۶یدروژنی است. به همین دلیل گلیسیرین به نسبت زیادی در آب و اتانول حل می‌شود. گلیسیرین(C3H8O3) به عنوان واسطه شیمیایی در واکنش‌های ازمایشگاهی مورد استفاده پژوهشگران قرار می‌گیرد. همچنین در ساخت ترکیبات دیگر به عنوان پیش‌ماده استفاده می‌شود. 
مواد شیمیایی آزمایشگاهی

چند نکته ایمنی هنگام کار با موادشیمیایی آزمایشگاهی 

• رعایت ایمنی همیشه باید اولین اولویت شما در آزمایشگاه باشد.
• از دستکش، عینک، روپوش و وسایل محافظتی دیگر استفاده کنید.
• تا جای ممکن ابزار و مواد کم‌خطر را جایگزین کنید، مثلا به‌جای دماسنج جیوه‌ای از فرم دیجیتالی آن استفاده کنید.
• به‌جای کرومات سرب از کربنات مس استفاده کنید.
• هیچ آزمایشی را بدون وجود سرپرست آزمایشگاه و ناآگاهانه انجام ندهید.
 
در این نوشته با لیست پرکاربردترین مواد شیمیایی آزمایشگاهی آشنا شدید. اگرچه تعداد مواد شیمیایی آزمایشگاهی بسیار بیشتر از حد تصور است اما برخی از آن‌ها باید در تمامی آزمایشگاه‌ها یافت شوند. نکته‌ مهم این است که هنگام انجام آزمایش‌های شیمیایی ایمنی را اولویت کار خود قرار دهید.

1400/8/25
جویشگر


محصولات مشابه
  • نیترات نقره مرک کد ۱۰۱۵۱۲

    نیترات نقره مرک کد ۱۰۱۵۱۲

    ترکیب معدنی نیترات نقره یا نیترات دارژان یا سنگ جهنم با فرمول شیمیایی AgNO3 به صورت کریستال های بی‌رنگ یا سفید است که در معرض نور یا مواد آلی سیاه می شود . این ماده بسیار محلول ، اساساً سمی و به سادگی به نقره فلزی احیا می‌شود. این ترکیب پیش ماده همه کاره برای بسیاری از ترکیبات نقره می‌باشد، شامل مواد اولیهٔ مورد استفاده در عکاسی. حساسیت نقرهٔ نیترات از دیگر هالیدهای آن نسبت به نور، به مراتب کمتر است. این ماده معدنی دارای صدها کاربرد مهم در صنایع دارویی و تحقیقاتی، صنایع آبکاری و تهیه جوهر ها و صنایع نظامی در جهان می باشد.کاربردها یا مصارف آن اساساً به دو دسته ی اصلی یعنی کاربردهای صنعتی و پزشکی طبقه بندی می شود. خطر این ماده شیمیایی بیشتر به دلیل سمیت و خواص خورنده آن است. همچنین واکنش بین نیترات نقره و اتانول انفجاری است. هنگامیکه این ماده تا دمای ۴۴۰ درجه سانتی‌گراد گرم شود به طور کامل به اکسیژن ، دی اکسید نیتروژن و نقره تجزیه می شود.

    آزمایشگاهی تهران
  • اسید بوریک مرک کد 100165

    اسید بوریک مرک کد 100165

    بوریک اسید یک اسید ملایم است که بیشتر به منظور ضدعفونی کردن و گندزدایی و همچنین برای کنترل سرعت شکافت هسته‌ای در کارخانه‌های انرژی هسته‌ای استفاده می‌شود. همچنین به عنوان پیش ماده برای برخی مواد دیگر نیز محسوب می‌شود. این ماده به دو صورت بلورهای بی‌رنگ یا پودر سفید حلال در آب وجود دارد. فرمول شیمیایی آن H۳BO۳ یا B(OH)۳ می‌باشد. می‌توان از واکنش بوراکس با یک اسید معدنی مانند هیدروکلریک اسید تهیه کرد. این اسید در بیشتر مواقع به‌ عنوان حشره‌کش، ماده ضدعفونی‌کننده، ماده بازدارنده شعله، پیش ساز مواد شیمیایی دیگر، جاذب نوترون و … کاربرد دارد. فروش بوریک اسید فقط در حجم های شرکت سازنده (مرک آلمان) امکان پذیر است. پر مصرف ترین صنعت داخلی که استفاده فراوانی از این ماده دارد صنایع کاشی سازی و لعاب سازی می باشد.با توجه به اینکه ۸۰ درصد لعاب سازی های کشور در یزد فعالیت دارند بیشترین حجم واردات این ماده شیمیایی در شهر یزد و شهرستان های آن مورد استفاده قرار می گیرد.

    آزمایشگاهی تهران
  • دی‌ متیل‌ گلی اکسیم مرک کد 103062

    دی‌ متیل‌ گلی اکسیم مرک کد 103062

    دی متیل گلی اکسیم یک ترکیبی شیمیایی است که با فرمول C4H8N2O2 در متون علمی نوشته می شود. این ماده جامد بی رنگ مشتق دی اکسیم دی کتون بوتان 2-3 دیون ( که با نام دی استیل نیز شناخته می شود ) به شمار می رود. DmgH2 در آنالیز پالادیوم یا نیکل به کار گرفته می شود. دی متیل گلی اکسیم مرک در صنایع داروسازی استفاده بسزایی دارد. این ماده ترکیب شیمیایی مناسبی برای رسوب پالادیوم با خلوص بالا است.رسوبات حاصل از تشکیل کمپلکس آن با نیکل به رنگ قرمز و رسوب کمپلکس این ماده با پالادیوم به رنگ زرد متمایل به نارنجی است. همچنین در شناسایی و اندازه گیری مقدار یون آهن (lll) موجود در آب دریاها و اقیانوس ها کاربرد دارد. یکی از کاربردهای دی متیل گلی اکسیم تشخیص نیکل و پالادیوم در محلول های اسیدی است.

    آزمایشگاهی تهران
  • پتاسیم نیترات مرک کد ۱۰۵۰۶۱

    پتاسیم نیترات مرک کد ۱۰۵۰۶۱

    پتاسیم نیترات کد 105061 یا شوره یک ترکیب شیمیایی با فرمول KNO۳ است.این ماده را می‌توان با ترکیب نیترات آمونیوم و هیدروکسید پتاسیم تولید کرد. این ماده در محل‌هایی مانند دیوارهٔ غارها به صورت طبیعی به شکل گرد سفیدرنگی وجود دارد. همچنین یک اکسیدکننده تقریباً قوی است که آب را جذب می‌کند، بنابراین در محصولاتی مانند باروت که از شوره استفاده می‌شود در صورت قرارگیری در هوای آزاد رطوبت می‌گیرد و خراب می‌شود. مصرف عمده شوره به عنوان اکسنده در پودر سیاه در موتورهای موشک وهمچنین بمب‌های دودزا می باشد. این ماده یک اکسیدکننده تقریباً قوی است که در صنایع غذایی و داروسازی و در کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد.

    آزمایشگاهی تهران