درجه بریکس

درجه بریکس به معنای میزان شکر در محلول است که به میزان انگسار نور بستگی دارد و اصولا در صنایع نوشابه سازی و آبمیوه استفاده می شود ، درجه بریکس برابر است با یک گرم ساکارز در 100 گرم محلول ، درجه بریکس نشانه درصد وزن مواد موجود در یک محلول به وزن کل محلول می باشد . هر چه درجه بریکس محلولی بیشتر باشد ، غلظت مواد جامد در آن محلول بیشتر و مقدار آب محلول کمتر است . همچنین وزن مخصوص شامل وزن حجمی یعنی وزن واحد حجم مواد در (دماهای مختلف) متفاوت است ،
برای مقایسه صحیح و استفاده درست از جداول موجود برای مواد مختلف از جمله ملاس اندازه گیری ها همیشه در دمای ثابت و معینی انجام می شود ، این دمای ثابت و معین که اصطلاحا دمای ازمایشگاه نامیده می شود دمای 20 درجه نام دارد و معمولا برای کاربردهای عملی اندازه گیری در دمای 18- تا 22- درجه قابل قبول است . 
دقیق ترین روش تعیین درجه بریکس وزن کردن حجم معینی از محلول ماده مخصوص است ، که بایست اندازه گیری حجم و وزن درست و دقیق در دمای آزمایشگاه انجام گیرد .
روش محاسبه مقدار آب مورد نیاز برای رقیق کردن محلولی با بریکس  B1 و رساندن درجه بریکس B2 به شرح زیر می باشد . 
B1/ B2)-1) لیتر آب را به یک کیلو محلول با ملاس بریکس B1 اضافه می کنیم ، تا B1/B2 کیلو محلول رقیق شده با بریکس B2 به دست آید . برای رساندن درجه بریکس ملاس از 75 درجه به 25 درجه (طبق روش فوق )به ازای هر کیلو ملاس با بریکس 75 درجه که وزن مخصوص آن برابر 1/383 می باشد . حجم یک کیلوی آن معادل 1/383می باشد و معادل 0/723 لیتر یا 723 سی سی است . 
و می بایست (1-75/25) یعنی 2 لیتر آب به آن اضافه نمود که محلول حاصل 3k ملاس با بریکس 25 درجه خواهد بود . درجه بریکس محلولها با روشهای دیگری نیز قابل سنجش است از جمله روشهای هیدرومتری و رفرکتومتری  .
مقادیر بریکس یک محلول با کمک دستگاهی به نام رفراکتومتر انجام می گیرد ، با کمک رفراکتومتر ضریب شکست محلول را در جهت محاسبه غلظت جامد  محلول اندازه گیری می کنند . به عبارتی ضریب شکست محلول را بر اساس تغییر جهت پرتو نوری که از مایع محلول حاوی مواد جامد عبور می کند ، کمّی می کند . 
پس هر چه مقدار جامد محلولی بیشتر باشد میزان شکست نور موقع عبور از آن بیشتر خواهد بود و از طرفی این میزان شکست به میزان دمای محلول نیز بستگی دارد ؛ همچنین می توان رفراکتومتر را بر اساس مواد موجود در محلول اندازه گیری کرد . 
دسته بندی این مواد شامل موارد زیثر می باشد : 
1. مواد  معدنی موحود در محلول شامل : نمک ؛ اسید ؛ قلیا (رفراکتور شوری سنح ) 
2. کربوهیدارتها (قندهای ساده )رفراکتومتر قند سنح 
3. اسیدهای آمینه (پروتنین ها ) رفراکتومتر اورینومتر 
4. لیپیدها (روغن و آب با هم مخلوط نمی شوند )
5. محلولهای الکلی (رفراگتومتر الگل 0-80)
نتیجه می گیریم اندازه گیری این تغییر در زاویه شکست می تواند داده ها و بینش مفیدی در مورد چگالی و ترکیب شیمیایی محلول ارایه  دهد . 
رفراکتومتر ها به سه گروه تقسیم می شود : رفراکتومتر چشمی - رفراکتومتر دستی - رفراکتومتر دیجیتال و رفراکتومتر رومیزی که آخری در آزمایشگاهها به صورت  QA/QC استفاده می شوند ، و هزینه بیشتری دارند و قابل حمل نیستند همچنین داده ها را به سرعت برمی گردانند و به آموزش کمی نیاز دارند و همچنین می توانند خظای اپراتور را هنگام  خواندن کاهش دهند . و بسیاری از این رفراکتومتر ها به طور خودگار مقادیر نمایش داده شده خود را با توجه به دمای نمونه تنظیم می کنند . جهت توضیخ سایر رفراکتومتر ها در مقاله ای دیگر به آن خواهیم پرداخت